GDPR 10 Năm: Cân Bằng Quyền Riêng Tư và An Ninh Trong Đổi Mới Công Nghệ Giám Sát Vật Lý

Đã 10 năm trôi qua kể từ khi Liên minh Châu Âu thông qua Quy định chung về bảo vệ dữ liệu (GDPR), tạo ra một cuộc cải tổ cơ bản về luật bảo vệ dữ liệu và quyền riêng tư. Ngày nay, GDPR đã trở thành một phần không thể thiếu trong hoạt động hàng ngày của các tổ chức làm việc với, hoặc trong, các quốc gia thành viên EU.

GDPR được giới thiệu nhằm công nhận rằng thế giới đã thay đổi sâu sắc và các luật bảo vệ dữ liệu hiện có không còn phù hợp trong một môi trường ngày càng số hóa và kết nối. Quy định này cũng được thiết kế để có tầm nhìn xa, cung cấp một khuôn khổ có khả năng quản lý sự đổi mới và các công nghệ mới nổi. Tuy nhiên, sự phát triển nhanh chóng của các ứng dụng dựa trên AI đang thúc đẩy các cơ quan bảo vệ dữ liệu quốc gia phải sửa đổi hướng dẫn cho các hệ thống xử lý dữ liệu cá nhân.

Một số đổi mới này đã có đà phát triển trước GDPR, đáng chú ý nhất là camera đeo người (body-worn video), vốn được thử nghiệm và triển khai chủ yếu bởi lực lượng cảnh sát. Đồng thời, các dự án tiên tiến hơn, như phát trực tiếp, cũng nhận được tài trợ, trong khi các tổ chức trong cả khu vực công và tư nhân nhanh chóng đạt được sự tuân thủ trước khi quy định có hiệu lực vào năm 2018.

Ngày nay, camera đeo người được sử dụng rộng rãi bởi lực lượng cảnh sát ở Anh, Pháp, Đức và Ý, với mức độ áp dụng tiếp tục tăng ở các nơi khác. Việc sử dụng trong môi trường thương mại không đồng đều hơn. Một số quốc gia thành viên áp dụng các quy tắc chặt chẽ hơn những quốc gia khác, đặc biệt về việc liệu và cách thức công nghệ này có thể được sử dụng, và liệu nó có xâm phạm quyền của người lao động hoặc công chúng hay không.

Những lo ngại này càng được khuếch đại liên quan đến công nghệ nhận diện khuôn mặt trực tiếp. Tại Vương quốc Anh, mặc dù không còn là quốc gia thành viên EU nhưng vẫn tuân thủ GDPR, chính phủ đang khuyến khích cảnh sát sử dụng công nghệ này và đã kết thúc tham vấn về một khuôn khổ pháp lý mới vào tháng 2 năm 2026. Mặc dù các báo cáo triển khai đã tích cực, công nghệ này vẫn còn gây tranh cãi và tiếp tục thu hút sự phản đối từ các nhóm dân quyền.

Tình hình càng phức tạp hơn bởi thực tế là nhiều hệ thống nhận diện khuôn mặt dựa vào AI. Do đó, chúng có thể vi phạm Đạo luật AI của EU, có hiệu lực vào năm 2024 và phần lớn cấm nhận dạng sinh trắc học theo thời gian thực ở những nơi công cộng.

Trong thập kỷ qua, việc sử dụng video trên khắp châu Âu đã mở rộng đáng kể, bao gồm camera giám sát CCTV, camera đeo người, cảnh quay từ điện thoại thông minh và chuông cửa có hình. Đồng thời, những tiến bộ lớn trong công nghệ hiện cho phép các chuyên gia an ninh quản lý các môi trường video lớn hơn và phức tạp hơn trong khi vẫn tuân thủ GDPR. Các hệ thống quản lý video (VMS) hiện đại là một ví dụ rõ ràng.

Các nhà vận hành phòng điều khiển an ninh, dù tại chỗ hay làm việc từ các vị trí tập trung, giờ đây có thể truy xuất cảnh quay liên quan một cách nhanh chóng và hiệu quả. Khả năng này rất quan trọng không chỉ cho các nhu cầu hoạt động mà còn để đáp ứng các yêu cầu truy cập dữ liệu của chủ thể (DSARs), yêu cầu các tổ chức phải cung cấp dữ liệu cá nhân theo yêu cầu, trong giới hạn hợp lý, hoặc để chia sẻ cảnh quay với cơ quan thực thi pháp luật trong quá trình điều tra.

Các công nghệ che mặt và làm mờ cũng đã được cải thiện đáng kể, giảm thời gian và công sức cần thiết để chỉnh sửa cảnh quay trước khi chia sẻ, dù là kỹ thuật số hay vật lý. Vì GDPR áp dụng cho cả các tổ chức thuộc khu vực công và tư, các yêu cầu chỉnh sửa cũng áp dụng khi cảnh quay được chia sẻ với cảnh sát.

Sự chuyển đổi từ các hệ thống tại chỗ sang môi trường video dựa trên đám mây và kết hợp đã đưa ra những thách thức mới, đặc biệt là xung quanh nơi lưu trữ dữ liệu và rủi ro dữ liệu cá nhân của công dân EU bị lưu trữ bên ngoài quyền tài phán của GDPR. Tuy nhiên, những lợi ích kinh tế và hoạt động của các hệ thống này đã thúc đẩy sự minh bạch hơn và phát triển các biện pháp kiểm soát mạnh mẽ hơn, cho phép các tổ chức áp dụng chúng với sự tự tin lớn hơn.

GDPR đã thay thế Chỉ thị Bảo vệ Dữ liệu năm 1995 của EU. Trong 21 năm giữa chỉ thị đó và việc áp dụng GDPR, thế giới đã chuyển đổi mạnh mẽ từ analog sang kỹ thuật số. Mười năm sau, quy định này đã chứng tỏ khả năng phục hồi trong việc cung cấp các biện pháp bảo vệ có ý nghĩa cho dữ liệu cá nhân của công dân EU. Mặc dù đã có một số khoản phạt nặng liên quan đến việc sử dụng CCTV, một số lên đến hơn 10 triệu euro, ngành công nghiệp an ninh đã thích nghi hiệu quả.

Những thách thức, tranh luận và tranh cãi chắc chắn sẽ tiếp tục khi AI tạo ra những cơ hội mới để tăng cường an toàn và các hoạt động an ninh. Tổng hợp lại, GDPR và Đạo luật AI của EU cung cấp một khuôn khổ pháp lý mạnh mẽ cho phép các chuyên gia an ninh đổi mới trong khi vẫn duy trì các biện pháp bảo vệ mạnh mẽ cho quyền riêng tư và bảo vệ dữ liệu.